Κριτήρια επιλογής εργαζομένων προς απόλυση για οικονομοτεχνικούς λόγους

Το παρόν συνοψίζει τα βασικά κριτήρια και τις ενέργειες που πρέπει να ακολουθεί η επιχείρηση κατά την επιλογή εργαζομένων προς απόλυση για οικονομοτεχνικούς λόγους, ώστε να διασφαλίζεται η νομιμότητα της απόφασης και να μειώνεται ο κίνδυνος ακυρότητας λόγω καταχρηστικότητας.

 

Θεμελιώδεις αρχές

Η απόλυση αποτελεί έσχατο μέσο (ultima ratio).

Η επιλογή εργαζομένου πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά και συγκρίσιμα κριτήρια.

Η απόφαση πρέπει να εξυπηρετεί πραγματικό επιχειρησιακό σκοπό και όχι προσωπικά κίνητρα.

Η διαδικασία πρέπει να είναι τεκμηριωμένη και ελέγξιμη.

 

Προϋποθέσεις πριν την επιλογή εργαζόμενου που θα απολυθεί

Η επιχείρηση οφείλει να έχει διασφαλίσει ότι:

Υφίστανται πραγματικοί οικονομοτεχνικοί λόγοι (π.χ. αναδιοργάνωση, κατάργηση λειτουργίας, μείωση κόστους).

Υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ του επιχειρησιακού λόγου και της συγκεκριμένης θέσης.

Έχουν εξεταστεί ηπιότερα μέτρα, όπως:

• μετακίνηση εργαζομένου,
• αλλαγή καθηκόντων,
• μερική απασχόληση,
• τροποποίηση όρων εργασίας,
• εσωτερική ανακατανομή πόρων.
• Έχει ελεγχθεί αν υπάρχει διαθέσιμη κενή θέση.
• Έχει αξιολογηθεί η δυνατότητα εναλλακτικής απασχόλησης, ακόμη και σε κατώτερη θέση.

 

Ορισμός ομάδας σύγκρισης

Η επιλογή πρέπει να γίνεται μεταξύ εργαζομένων που:

• ανήκουν στην ίδια κατηγορία,
• έχουν ίδια ή συναφή ειδικότητα,
• βρίσκονται σε συγκρίσιμο επίπεδο: ικανοτήτων, προσόντων, υπηρεσιακής απόδοσης.

 

Κριτήρια επιλογής

Η επιχείρηση οφείλει να συνεκτιμήσει σωρευτικά:

• Αρχαιότητα στην επιχείρηση
• Ηλικία
• Οικογενειακή κατάσταση (τέκνα, εξαρτώμενα μέλη)
• Οικονομική επιβάρυνση από την απόλυση
• Αποδοτικότητα / υπηρεσιακή απόδοση
• Δυνατότητα εξεύρεσης άλλης εργασίας

Τα κριτήρια αυτά πρέπει να εφαρμόζονται συγκριτικά και με συνέπεια σε όλους τους εργαζομένους της ίδιας ομάδας.

Διαδικασία αξιολόγησης (recommended practice)

Πριν από την απόφαση απόλυσης, προτείνεται να καταρτίζεται εσωτερικό αρχείο που να περιλαμβάνει:

λίστα συγκρίσιμων εργαζομένων, βασικά χαρακτηριστικά για κάθε έναν:

• θέση / ειδικότητα,
• αρχαιότητα,
• ηλικία,
• οικογενειακή κατάσταση,
• απόδοση,
• αξιολόγηση δυνατότητας εναλλακτικής τοποθέτησης,
• αιτιολόγηση τελικής επιλογής.

 

Απαγορευμένοι παράγοντες

Η απόλυση θεωρείται καταχρηστική όταν βασίζεται σε: προσωπική εμπάθεια, κακότητα ή έχθρα, εκδικητική διάθεση,  δυσαρέσκεια λόγω νόμιμης συμπεριφοράς εργαζομένου (π.χ. διεκδίκηση δικαιωμάτων), λόγους άσχετους με το επιχειρησιακό συμφέρον.

 

Συνεπής εφαρμογή

Η επιχείρηση πρέπει να μπορεί να αποδείξει ότι:

• τα ίδια κριτήρια εφαρμόστηκαν σε όλους,
• δεν υπήρξε αυθαίρετη επιλογή,
• η διατήρηση άλλων εργαζομένων είναι αιτιολογημένη.

 

Τυπικές προϋποθέσεις

Παράλληλα με τα ουσιαστικά κριτήρια:

• η καταγγελία πρέπει να είναι έγγραφη,
• πρέπει να καταβληθεί πλήρης και ορθή αποζημίωση,
• ο υπολογισμός να βασίζεται στις νόμιμες τακτικές αποδοχές.

 

Συμπέρασμα

Η επιλογή εργαζομένου προς απόλυση είναι νομικά ασφαλής όταν:

• υπάρχει τεκμηριωμένη επιχειρησιακή ανάγκη
• έχουν εξεταστεί λιγότερο επαχθείς λύσεις,
• εφαρμόζονται αντικειμενικά και συγκρίσιμα κριτήρια,
• η επιλογή είναι αιτιολογημένη και συνεπής,
• αποκλείεται κάθε στοιχείο προσωπικής στοχοποίησης.

* Οι πληροφορίες είναι ακριβείς με βάση τα δεδομένα που είναι γνωστά στο συντάκτη κατά το χρόνο συγγραφής του άρθρου. Δεν έχουμε υποχρέωση να επικαιροποιούμε τα αναρτημένα άρθρα. Η δικηγορική μας εταιρεία δεν αναλαμβάνει ευθύνη έναντι οποιουδήποτε τρίτου που δεν είναι εντολέας μας και δεν έχει υπογράψει τους όρους συνεργασίας μας.