Φορολόγηση απολήψεων που κάνει φορολογικός κάτοικος Ελλάδας από Self-Invested Personal Pension (SIPP) στο Ηνωμένο Βασίλειο

Φορολόγηση απολήψεων που κάνει φορολογικός κάτοικος Ελλάδας από Self-Invested Personal Pension (SIPP) στο Ηνωμένο Βασίλειο

Διατηρείτε στο Ηνωμένο Βασίλειο ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα, με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

• Είναι ιδιωτικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα τύπου SIPP, που δημιουργήθηκε αρχικά μέσω του provider Hornbuckle Mitchell που αργότερα εξαγοράστηκε και μετονομάστηκε σε Embark.
• Οι εισφορές στο SIPP ήταν αποκλειστικά εργοδοτικές εισφορές (employer contributions). Με αυτές τις εισφορές αγοράστηκαν εμπορικά ακίνητα και έγιναν επενδύσεις σε τραπεζικούς λογαριασμούς καταθέσεων που παρήγαγαν τόκους.
• Τα έσοδα από ενοίκια και τόκους κεφαλαιοποιούνται εντός του SIPP, χωρίς φορολόγηση στο Η.Β.
• Όταν φτάσετε στην ηλικία των 55–57 ετών, θεμελιώνετε δικαίωμα για αναλήψεις (withdrawals) χωρίς κάποιο penalty, ως εξής:
• έως 25% αφορολόγητο εφάπαξ (tax-free cash) και
• με τη μορφή drawdown, annuity που φορολογούνται ως εισόδημα στο Η.Β.
• Eνδέχεται να υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης και πριν από την ηλικία των 55 ή 57 ετών, ωστόσο κατά πάσα πιθανότητα σε αυτήν την περίπτωση επιβάλλεται σημαντικό penalty/φόρος στο Ηνωμένο Βασίλειο που μπορεί να φτάνει έως και το 55%.

Αναφορικά με τη φορολογική μεταχείριση των αναλήψεων από το ως άνω περιγραφόμενο συνταξιοδοτικό πρόγραμμα τύπου SIPP σημειώνουμε τα εξής, κατ’ εφαρμογή των γενικών διατάξεων της ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας:

Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 1 και 3, 14 παρ.1 και 15 παρ. 4α και 4β του ΚΦΕ:

Το ακαθάριστο εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις περιλαμβάνει τα πάσης φύσεως εισοδήματα σε χρήμα ή σε είδος που αποκτώνται στο πλαίσιο υφιστάμενης, παρελθούσας ή μελλοντικής εργασιακής σχέσης.

Ως ακαθάριστα εισοδήματα από συντάξεις θεωρούνται τα εξής:

• συντάξεις που χορηγούνται από κύριο και επικουρικό φορέα υποχρεωτικής ασφάλισης, καθώς και από επαγγελματικά ταμεία που έχουν συσταθεί με νόμο, ως και
• το ασφάλισμα που καταβάλλεται εφάπαξ ή με τη μορφή περιοδικής παροχής στο πλαίσιο ομαδικών ασφαλιστηρίων συνταξιοδοτικών συμβολαίων
• κάθε άλλη παροχή που εισπράττεται έναντι […], παρελθούσας, […] εργασιακής σχέσης.

Το φορολογητέο εισόδημα από συντάξεις υποβάλλεται σε φόρο, σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα:

 

Εισόδημα (€)	Φορολογικός συντελεστής (%)
0-10.000	9%
10.001-20.000	22%
20.001-30.000	28%
30.001-40.000	36%
40.001 –	44%

 

Ωστόσο, ειδικά το ασφάλισμα που καταβάλλεται στο πλαίσιο ομαδικών ασφαλιστήριων συνταξιοδοτικών συμβολαίων φορολογείται αυτοτελώς ως εξής:

• Για ασφάλισμα που αντιστοιχεί σε έως πέντε (5) έτη ασφάλισης, με συντελεστή 10%, εφόσον καταβάλλεται με τη μορφή περιοδικής παροχής και με συντελεστή 20%, εφόσον καταβάλλεται εφάπαξ.
• Για ασφάλισμα που αντιστοιχεί σε περισσότερα από πέντε (5) και έως δέκα (10) έτη ασφάλισης, με συντελεστή 7,5%, εφόσον καταβάλλεται με τη μορφή περιοδικής παροχής και με συντελεστή 15%, εφόσον καταβάλλεται εφάπαξ.
• Για ασφάλισμα που αντιστοιχεί σε περισσότερα από δέκα (10) και έως είκοσι (20) έτη ασφάλισης, με συντελεστή 5%, εφόσον καταβάλλεται με τη μορφή περιοδικής παροχής και με συντελεστή 10%, εφόσον καταβάλλεται εφάπαξ.
• Για ασφάλισμα που αντιστοιχεί σε περισσότερα από είκοσι (20) έτη ασφάλισης, με συντελεστή 2,5%, εφόσον καταβάλλεται με τη μορφή περιοδικής παροχής και με συντελεστή 5%, εφόσον καταβάλλεται εφάπαξ.

Οι συντελεστές των ανωτέρω περιπτώσεων προσαυξάνονται κατά 50% σε περίπτωση είσπραξης από τον δικαιούχο ποσού πρόωρης εξαγοράς.

Δεν θεωρείται πρόωρη εξαγορά κάθε καταβολή που:

• πραγματοποιείται σε εργαζόμενο ο οποίος έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα ή έχει υπερβεί το εξηκοστό (60ό) έτος της ηλικίας του, ή
• γίνεται χωρίς τη βούληση του εργαζόμενου, όπως σε περίπτωση απόλυσης του εργαζόμενου ή πτώχευσης του εργοδότη, ή
• πραγματοποιείται λόγω συμμετοχής του εργαζόμενου σε πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τα ανωτέρω, κατά το χρόνο λήξης ενός συνταξιοδοτικού προγράμματος προαιρετικής ασφάλισης, όταν δηλαδή ο φορολογούμενος εισπράξει από την ασφαλιστική εταιρεία ασφάλισμα είτε εφάπαξ, είτε περιοδικά αυτό θα φορολογηθεί αυτοτελώς και όχι σύμφωνα με την ως άνω κλίμακα που προβλέπεται για συντάξεις που χορηγούνται από κύριο και επικουρικό φορέα υποχρεωτικής ασφάλισης.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο Χ της ΣΑΔΦ Ελλάδος – Ηνωμένου Βασιλείου, προβλέπονται τα ακόλουθα:

 

1. Κάθε σύνταξη και κάθε ετήσια παροχή που προέρχεται από πηγές μέσα στο Ηνωμένο Βασίλειο και λαμβάνεται από πρόσωπο το οποίο είναι κάτοικος της Ελλάδας και υπόκειται για αυτήν σε ελληνικό φόρο, θα απαλλάσσεται από τον φόρο του Ηνωμένου Βασιλείου.
2. Ο όρος «ετήσια παροχή» σημαίνει ορισμένο ποσό που καταβάλλεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, εφ’ όρου ζωής ή για ορισμένο ή καθοριζόμενο χρονικό διάστημα, βάσει υποχρέωσης καταβολής αυτών των ποσών έναντι επαρκούς και πλήρους χρηματικού ανταλλάγματος ή ανταλλάγματος που μπορεί να αποτιμηθεί σε χρήμα.

Σύμφωνα με το ως άνω άρθρο της ΣΑΔΦ, κάθε σύνταξη και κάθε ετήσια παροχή που εμπίπτει στον ως άνω ορισμό και εφόσον προέρχονται από πηγή στο Η.Β. και ο λήπτης αυτών είναι κάτοικος Ελλάδας, προβλέπεται ότι μπορεί να απαλλάσσεται από φορολογία στο Η.Β., εφόσον φορολογείται στην Ελλάδα. Συνεπώς, η ΣΑΔΦ καλύπτει συντάξεις και περιοδικές καταβολές παροχών, αλλά δεν δηλώνει ρητά ότι καλύπτει εφάπαξ παροχές («lump sums»). Τίθεται επομένως το ερώτημα, κατά πόσον οι εφάπαξ παροχές μπορεί να εμπεριέχονται στην έννοια του όρου «κάθε σύνταξη».

Σχετικά με την έννοια του όρου «σύνταξη και άλλες παρόμοιες καταβολές» όπως προβλέπεται στο Άρθρο 18 της Πρότυπης Σύμβασης του ΟΟΣΑ για τη Φορολογία του Εισοδήματος και του Κεφαλαίου, στα Ερμηνευτικά Σχόλια της (OECD MTC Commentary) αναφέρoνται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

• Διάφορες καταβολές μπορεί να γίνουν σε έναν εργαζόμενο αφού πάψει να εργάζεται. Το εάν αυτές οι καταβολές εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Άρθρου θα εξαρτηθεί από τη φύση τους, σε συνδυασμό με τα γεγονότα και τις περιστάσεις γύρω από την καταβολή τους.
• Ο όρος «συντάξεις», υπό τη συνήθη έννοιά του, καλύπτει μόνο περιοδικές καταβολές, αλλά η φράση «άλλες παρόμοιες καταβολές» είναι αρκετά ευρεία ώστε να καλύπτει και τις μη περιοδικές καταβολές. Για παράδειγμα, μια καταβολή εφάπαξ ποσού αντί των περιοδικών συνταξιοδοτικών καταβολών η οποία γίνεται κατά την παύση ή μετά από την παύση της εξαρτημένης εργασίας ενδέχεται να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Άρθρου
• Η πηγή της καταβολής είναι σημαντικός παράγοντας· οι καταβολές που καταβάλλονται από κάποιο συνταξιοδοτικό πρόγραμμα καλύπτονται κατά κανόνα από το Άρθρο.
• Άλλοι παράγοντες που θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη κατά τον προσδιορισμό του κατά πόσο μια καταβολή ή σειρά καταβολών εμπίπτουν στο Άρθρο είναι μεταξύ άλλων οι εξής: εάν μια καταβολή γίνεται κατά την ή μετά από την παύση της απασχόλησης από την οποία προκύπτει η αμοιβή, εάν ο λήπτης εξακολουθεί να εργάζεται, εάν ο λήπτης έχει φτάσει στη συνήθη ηλικία συνταξιοδότησης για το συγκεκριμένο είδος απασχόλησης, το καθεστώς των άλλων ληπτών που δικαιούνται τον ίδιο τύπο εφάπαξ καταβολής και εάν ο λήπτης είναι ταυτόχρονα επιλέξιμος για άλλες συνταξιοδοτικές παροχές.

Σημειώνεται ότι το άρθρο ΧΙV της ΣΑΔΦ Ελλάδας-Ηνωμένου Βασιλείου δεν ακολουθεί επακριβώς το λεκτικό της Πρότυπης Σύμβασης του ΟΟΣΑ (καθώς είναι από τις παλαιότερες εν ισχύ ΣΑΔΦ), και αναφέρεται, πέραν των περιοδικών καταβολών, σε «κάθε σύνταξη» – και όχι σε «σύνταξη και άλλες παρόμοιες καταβολές». Ωστόσο, τα ανωτέρω Ερμηνευτικά Σχόλια παρέχουν χρήσιμες κατευθυντήριες γραμμές ως προς την ερμηνεία της ευρύτερης έννοιας της σύνταξης καθώς και στις παραμέτρους που πρέπει να ληφθούν υπόψη.

Κατά συνέπεια, αν και υπό τη συνήθη έννοιά του, ο όρος σύνταξη καλύπτει περιοδικές καταβολές ωστόσο, αναγνωρίζεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις εφάπαξ παροχές («lump sums») δύνανται να χαρακτηριστούν ως συντάξεις, υπό την ευρεία έννοια, χωρίς όμως αυτό να συνεπάγεται καθολική ή αυτόματη υπαγωγή όλων των εφάπαξ παροχών στην έννοια της σύνταξης, καθώς, όπως προκύπτει και από τα ερμηνευτικά σχόλια, αυτό εξαρτάται από πολλές παραμέτρους που σχετίζονται με τα πραγματικά περιστατικά της κάθε περίπτωσης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων και των καταβολών.

Ενόψει των ανωτέρω, σημειώνουμε τα ακόλουθα:

• Καταρχήν δεν προβλέπεται ρητά από την Ελληνική νομοθεσία ή από σχετικές ερμηνευτικές Εγκυκλίους/Αποφάσεις της Φορολογικής Αρχής αναφορικά με το εάν οι αναλήψεις (είτε εφάπαξ είτε περιοδικές) από ιδιωτικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα SIPP εμπίπτουν στην έννοια της σύνταξης σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία.
• Για να γίνει μία τέτοια υπαγωγή στην έννοια της σύνταξης, θα πρέπει να αναζητώνται και να εξετάζονται κάθε φορά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε περίπτωσης.
• Στην προκειμένη περίπτωση (και ελλείψει συγκεκριμένου ορισμού του όρου «(κάθε) σύνταξη» βάσει της ΣΑΔΦ Ελλάδας-Η.Β.), η έννοια του όρου αντλείται από την εσωτερική νομοθεσία του Κράτους που εφαρμόζει τη Σύμβαση. Βάσει του ορισμού της σύνταξης στην Ελληνική νομοθεσία, και δεδομένου ότι σαφώς δεν πρόκειται περί κύριας/επικουρικής σύνταξης υποχρεωτικής ασφάλισης ή περί σύνταξης από επαγγελματικό ταμείο που έχει συσταθεί με νόμο ή περί ασφαλίσματος που καταβάλλεται εφάπαξ ή με τη μορφή περιοδικής παροχής στο πλαίσιο ομαδικών ασφαλιστηρίων συνταξιοδοτικών συμβολαίων, θα μπορούσε να υπαχθεί στην περίπτωση της «κάθε άλλης παροχής που εισπράττεται έναντι […], παρελθούσας, […] εργασιακής σχέσης».
• Στα πλαίσια αυτά, το γεγονός ότι:
  • το συγκεκριμένο SIPP είναι ένας προσωπικός συνταξιοδοτικός λογαριασμός
  • έχει χρηματοδοτηθεί αποκλειστικά με εισφορές εργοδότη – επομένως συνδέεται με παρελθούσα εργασιακή σχέση (και επαρκώς αυτό μπορεί να αποδειχθεί)
  • και με την προϋπόθεση ότι οι αναλήψεις θα πραγματοποιηθούν μετά το πέρας της συμπλήρωσης της ηλικίας συνταξιοδότησης και όχι νωρίτερα

τότε εκτιμούμε πως η φύση του προγράμματος εκφεύγει από την έννοια ενός ιδιωτικού, επενδυτικού προγράμματος και ομοιάζει με συνταξιοδοτικό πρόγραμμα, οι καταβολές/αναλήψεις εκ του οποίου δύνανται να εμπίπτουν στην έννοια της σύνταξης, σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία.

• Παρότι ο φορολογικός χειρισμός των αναλήψων από SIPP δεν ρυθμίζεται ρητά, εκτιμούμε ότι η φορολόγησή τους ως σύνταξης θα εμπίπτει, ως σύνταξη αλλοδαπής, στην γενική κλίμακα φορολογίας των συντάξεων, όπως αναφέρεται ανωτέρω, και όχι αυτοτελώς με τους συντελεστές που ισχύουν ειδικά για τα ασφαλίσματα από ομαδικά ασφαλιστήρια συνταξιοδοτικά συμβόλαια.
• Περαιτέρω, οι αναλήψεις που θα γίνουν από το ιδιωτικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα SIPP με τη μορφή περιοδικών καταβολών («annuities»), εφόσον εσείς, ως λήπτης αυτών είστε κάτοικος Ελλάδας και αυτές φορολογούνται στην Ελλάδα, θα απαλλάσσονται από τη φορολογία στο Ηνωμένο Βασίλειο, δεδομένου ότι ο όρος των «ετήσιων παροχών» αναφέρεται ρητά στη σχετική ΣΑΔΦ.
• Όσον αφορά τα εφάπαξ ποσά («lump sums»), καθώς δεν γίνεται ρητή αναφορά στη ΣΑΔΦ, εξετάζονται υπό το πρίσμα της γενικής έννοιας «κάθε σύνταξη» της ΣΑΔΦ, για την οποία ανατρέχουμε κατ’ επέκταση στην εσωτερική νομοθεσία, η οποία δεν αποκλείει από την έννοια του όρου σύνταξη ένα ποσό που κατά τα άλλα πληρεί τα εννοιολογικά χαρακτηριστικά της σύνταξης, μόνο και μόνο επειδή είναι εφάπαξ. Μάλιστα, τα εφάπαξ ασφαλίσματα στο πλαίσιο ομαδικών ασφαλιστηρίων συνταξιοδοτικών συμβολαίων ρητά εμπίπτουν στην έννοια της σύνταξης. Κατά συνέπεια θεωρούμε ότι και το εν λόγω εφάπαξ ποσό από το SIPP θα εμπίπτει, ως σύνταξη αλλοδαπής, στην γενική κλίμακα φορολογίας των συντάξεων, όπως αναφέρεται ανωτέρω, και θα πρέπει να τυγχάνει απαλλαγής από τον φόρο στο ΗΒ (εάν καταρχήν επιβάλλεται).
• Σε κάθε περίπτωση, εάν επιβληθεί φόρος στο Ηνωμένο Βασίλειο, προβλέπεται πίστωση φόρου κατά τις διατάξεις της ΣΑΔΦ και της εσωτερικής νομοθεσίας, όπως αναλύεται ανωτέρω (υπό 2), προκειμένου να αποφεύγεται η διπλή φορολόγηση.

 

 

 

* Οι πληροφορίες είναι ακριβείς με βάση τα δεδομένα που είναι γνωστά στο συντάκτη κατά το χρόνο συγγραφής του άρθρου. Δεν έχουμε υποχρέωση να επικαιροποιούμε τα αναρτημένα άρθρα. Η δικηγορική μας εταιρεία δεν αναλαμβάνει ευθύνη έναντι οποιουδήποτε τρίτου που δεν είναι εντολέας μας και δεν έχει υπογράψει τους όρους συνεργασίας μας.