Ευθύνη προσωρινού διαχειριστή για τις υποχρεώσεις του νομικού προσώπου προς το Δημόσιο.
Αναφορικά με την προσωπική ευθύνη του προσωρινού διαχειριστή για την τήρηση των ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων του νομικού προσώπου, σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο και νομολογία, ισχύουν τα εξής:
Α. Ασφαλιστικές Υποχρεώσεις
Σύμφωνα με τη νομολογία των διοικητικών δικαστηρίων, ο προσωρινός διαχειριστής κεφαλαιουχικής εταιρείας δεν ευθύνεται ούτε για τις ασφαλιστικές εισφορές ούτε για τις ασφαλιστικές οφειλές του νομικού προσώπου. Κατά συνέπεια, ο προσωρινός διαχειριστής δεν υπέχει ευθύνη ούτε για τις τρέχουσες ούτε για τις προϋφιστάμενες οφειλές της εταιρείας, καθώς, οι διατάξεις που θεσπίζουν ευθύνη των νομίμων εκπροσώπων του νομικού προσώπου για τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις του τελευταίου έχουν εξαιρετικό χαρακτήρα και, ως εκ τούτου, είναι στενώς ερμηνευτέες και δεν μπορούν να εφαρμοστούν στην περίπτωση του προσωρινού διαχειριστή.
Β. Φορολογικές Υποχρεώσεις
Ως προς την ευθύνη του προσωρινού διαχειριστή για τις φορολογικές υποχρεώσεις του νομικού προσώπου, σε προηγούμενη νομολογία του το Συμβούλιο της Επικρατείας (εφεξής ΣτΕ) είχε κρίνει ότι ο προσωρινός διαχειριστής δεν φέρει καμία ευθύνη για τα χρέη της εταιρείας προς το Δημόσιο, διότι οι αρμοδιότητες που του ανατέθησαν ήταν περιορισμένες. Ωστόσο, με νεότερη νομολογία του Δικαστηρίου κρίθηκε ότι ο προσωρινός διαχειριστής ευθύνεται μόνο για τους φόρους που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της θητείας του, αδιαφόρως του χρόνου στον οποίο ανάγονται οι φόροι αυτοί, καθώς και του χρόνου βεβαιώσεώς τους.
Το Δικαστήριο βασίζει την κρίση του περί περιορισμένης ευθύνης του προσωρινού διαχειριστή, στην παραδοχή πως η εκπλήρωση των ως άνω υποχρεώσεων αποτελεί αναγκαία για τη λειτουργία του νομικού προσώπου και ανεπίδεκτη αναβολής υπόθεση. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και ο περιορισμένος σκοπός για τον οποίο ο προσωρινός διαχειριστής αιτείται τον διορισμό του (π.χ. σύγκληση Γενικής Συνέλευσης και η διενέργεια όλων των απαραίτητων (επειγουσών) πράξεων για τη λειτουργία της εταιρείας)
Επί του θέματος έχει τοποθετηθεί, επίσης, και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (εφεξής: ΝΣΚ), με αντίθετη άποψη, το οποίο έκρινε ότι ο προσωρινός διαχειριστής φέρει την ίδια ακριβώς ευθύνη με τους διοικούντες που διορίστηκαν με απόφαση των οργάνων του νομικού προσώπου. Ειδικότερα, το ΝΣΚ θεωρεί ότι δεν συντρέχει περίπτωση απαλλαγής των, έστω προσωρινά, διορισθέντων διοικούντων, επειδή αυτοί διοικούν προσωρινά ή επειδή έχουν τυχόν περιορισμένες αρμοδιότητες και ιδίως την απλή διαχείριση των τρεχουσών υποθέσεων, αφού, άλλωστε, ως τρέχουσα υπόθεση και μάλιστα επείγουσα, χαρακτηρίζεται αναμφισβήτητα και η τήρηση των φορολογικών υποχρεώσεων του νομικού προσώπου. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ΝΣΚ διατύπωσε και μειοψηφούσα άποψη, κατά την οποία κρίσιμη για τη θεμελίωση ευθύνης του προσωρινού διαχειριστή είναι η φύση και το εύρος των εξουσιών που του απονέμονται από τη δικαστική απόφαση (π.χ. εάν τα καθήκοντα τους είναι περιορισμένα, τότε θα ευθύνονται μόνο για τους φόρους που γεννήθηκαν και έγιναν απαιτητοί κατά τη θητεία τους).
Αξιοσημείωτο είναι, τέλος, ότι στο άρθρο 40 του ν. 4640/2019, το οποίο αφορά εισηγμένη εταιρεία που έχει ενταχθεί σε διαμεσολάβηση, προβλέπεται προσωπική και αλληλέγγυα ευθύνη του διαχειριστή του νομικού προσώπου, ακόμα και στην περίπτωση ορισμού ή εκλογής προσωρινής διοίκησης, με την προϋπόθεση ότι οι οφειλές της παρ. 1 του άρθρου 50 του ν. 4174/2013 γεννήθηκαν και κατέστησαν ληξιπρόθεσμες κατά τη διάρκεια της θητείας των ανωτέρω προσώπων και δεν καταβλήθηκαν ή δεν αποδόθηκαν στο Δημόσιο από δόλο ή βαρεία αμέλειά τους.
Συνεπώς, κρίνεται απαραίτητο, όπως η προσωρινή διοίκηση διενεργήσει έλεγχο επί της οικονομικής κατάστασης της εταιρείας, πριν αποδεχτεί τον διορισμό της, καθώς σύμφωνα με την παρ. 2 του αρ. 49 του ν. 5104/2024, για τις οφειλές που προκύπτουν μετά από φορολογικό έλεγχο, ως αλληλεγγύως υπεύθυνα θεωρούνται τα πρόσωπα που πληρούν τις προϋποθέσεις των περ. α) και γ) του άρθρου πλην της προϋπόθεσης (β), η οποία είναι να έχει καταστεί ληξιπρόθεσμη η απαίτηση κατά τη διάρκεια της θητείας του προσωρινού διαχειριστή.
*Οι πληροφορίες είναι ακριβείς με βάση τα δεδομένα που είναι γνωστά στο συντάκτη κατά το χρόνο συγγραφής του άρθρου. Δεν έχουμε υποχρέωση να επικαιροποιούμε τα αναρτημένα άρθρα. Η δικηγορική μας εταιρεία δεν αναλαμβάνει ευθύνη έναντι οποιουδήποτε τρίτου που δεν είναι εντολέας μας και δεν έχει υπογράψει τους όρους συνεργασίας μας.