Αρχική Κλάδοι Δικαίου Αστικό Δίκαιο Σωματεία - Αστικές Εταιρείες – Ιδρύματα

Σωματεία - Αστικές Εταιρείες – Ιδρύματα

Από τις διατάξεις του Αστικού κώδικα προβλέπεται η δυνατότητα σύστασης ενώσεων προσώπων ή περιουσίας για την αποτελεσματικότερη επίτευξη του κοινού σκοπού των μελών τους με συγκεκριμένη νομική μορφή. Αυτές είναι α) το σωματείο, β) η αστική εταιρεία και γ) το ίδρυμα.

Σωματείο  - άρθρα 78-107  Αστικού Κώδικα

Σωματείο είναι η ένωση 20 τουλάχιστον προσώπων που επιδιώκει σκοπό μη κερδοσκοπικό και έχει νομική προσωπικότητα.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την έγκυρη σύσταση και λειτουργία του σωματείου είναι η νομική προσωπικότητα του, η οποία αποκτάται από την εγγραφή του στο δημόσιο βιβλίο που τηρείται στο Πρωτοδικείο της έδρας του υπό σύσταση σωματείου. Για την εγγραφή του σωματείου στο βιβλίο, υποβάλλεται σχετική αίτηση των ιδρυτών ή της διοίκησής του στο αρμόδιο Πρωτοδικείο, το οποίο υποχρεούται να δεχθεί την αίτηση εφόσον συντρέχουν όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Ο σκοπός του σωματείου δεν μπορεί να είναι κερδοσκοπικός. Ένα σωματείο μπορεί να επιδιώκει σκοπό πολιτιστικό, κοινωνικό, θρησκευτικό, φιλανθρωπικό κλπ, αρκεί να μην αντίκειται στο νόμο ή τα χρηστά ήθη.

Αστική Εταιρεία - άρθρα 741-784 Αστικού Κώδικα

Αστική εταιρεία είναι η σύμβαση με την οποία δύο ή περισσότερα άτομα αναλαμβάνουν αμοιβαία υποχρέωση να επιδιώκουν κοινό σκοπό και ιδίως οικονομικό (α. 741 ΑΚ).

Για την έγκυρη σύσταση της εταιρείας πρέπει να επιδιώκεται η ικανοποίηση κοινού σκοπού από όλους τους εταίρους. Η υποχρέωση αυτή μπορεί να εκπληρώνεται με οποιοδήποτε θεμιτό τρόπο.

Η αστική εταιρεία δεν έχει νομική προσωπικότητα, μπορεί όμως να αποκτήσει αν επιδιώκει οικονομικό σκοπό και τηρήσει όλες τις διατυπώσεις δημοσιότητας που προβλέπει ο Νόμος για τις εμπορικές προσωπικές εταιρείες.

Επίσης η αστική εταιρεία δεν έχει εταιρική περιουσία ξεχωριστή από τις ατομικές περιουσίες των εταίρων της. Φορείς της εταιρικής περιουσίας είναι οι εταίροι της, στους οποίους ανήκουν τα επί μέρους στοιχεία της εταιρικής περιουσίας κατά το λόγο της εταιρικής τους μερίδας.

Ίδρυμα – άρθρα 108-121 Αστικού Κώδικα

Ίδρυμα είναι  το σύνολο της περιουσίας που έχει ορισθεί για να εξυπηρετεί ορισμένο σκοπό.  Το ίδρυμα έχει νομική προσωπικότητα και οργάνωση.

Το σύνολο της περιουσίας που ορίζεται για να εξυπηρετεί το σκοπό του ιδρύματος μπορεί να αποτελείται από δικαιώματα πάνω σε πράγματα και απαιτήσεις π.χ. χρήματα, ακίνητα, αξιόγραφα, βιβλιοθήκες κ.α. Ποια περιουσιακά αντικείμενα χρειάζεται ένα ίδρυμα εξαρτάται από το σκοπό του καθώς υπάρχουν ιδρύματα που μπορούν να πραγματοποιήσουν το σκοπό τους μόνο με συγκεκριμένα περιουσιακά αντικείμενα.

Ο σκοπός του ιδρύματος πρέπει να είναι πραγματοποιήσιμος και να μην είναι παράνομος, ανήθικος ή αντίθετος προς τη δημόσια τάξη.

Για τη σύσταση του ιδρύματος  απαιτούνται δύο στοιχεία:

α) ιδρυτική πράξη, με την οποία δηλώνεται ο σκοπός του ιδρύματος, η σύσταση του νομικού προσώπου και το σύνολο της περιουσίας που έχει ταχθεί στο συγκεκριμένο σκοπό.

β) έγκριση του ιδρύματος από την Πολιτεία, η οποία παρέχεται με προεδρικό διάταγμα ή με νόμο.

Το ίδρυμα δεν έχει μέλη και η διοίκηση του ιδρύματος αποτελεί το μοναδικό (μονομελές ή πολυμελές) όργανό του.